Ахмет Байтұрсынов
атындағы Қостанай
мемлекеттік университеті
Басқа халықтардан кем болмас үшін біз білімді,
бай, hәм күшті болуымыз керек.
Білімді болуға оқу керек, бай болуға кәсіп керек,
Күшті болуға бірлік керек.
А. Байтұрсынов

Мұражайдың негізін қалаушы

 

Энтомологиялық мұражайдың негізін қалаушы ҚР ЖҒА- академигі, биология ғылымдарының докторы Александр Изосимович Проценко болып табылады. 1986 жылға дейін А.И.Проценко Қырғыстанда қызмет атқарған, сол жерде ол 6 түрлі жаңа шыбын-шіркейлердің түрлеріне бірінші болып анықтама берген,қарамұртты қоңыздар (Scarabaeidae) туралы екі кітап шығарды.

 

Сопрофагия қоңыздары инфекцияларды тасымалдауына байланысты академик А.И.Проценконың зерттеулері ауыл шаруашылық малдарының ауруға шалдығу қатарларының табиғи ошақтастығын іздеуде микробиологтардың жаңа бағытта жұмыс істеуіне бастау болды. Бұл ззерттеулер ауыл шаруашылығының жетекші бөлім мал шаруашылығы болғанына қарамастан, ауыл шаруашылық өндірісте тәжірибие жүзінде аса бағалы. Қарамұртты қоңыздардың ауру-індеттерді тудыратын қоздырғыш инфекцияларының жануарларға  жұқтырғыш ретінде тік тізбекпен жиналған материалдардың талдауы доктор А.И.Проценкоға үлкен жаңалық ашуына себеп болды.

 

 

 

А.И.Проценко 1999 жыл

 

СССР Ғ.А зоология институтының жетекші ғылымдары мен бұл жаңалықтың халық шаруашылығы мен ғылымға үшін құнды болып табылады. Қырғыстандағы зерттеулерінің нәтижелерін бағалап, ғылым докторы А.И.Проценканың құрметіне биіктаулы өзендер, мұздықтар және асулар атаулары аталған. (Суреттер 1,2,3,4).

 

Бүкіл еңбек ғұмырын энтомологияға арнаған, шыбын-шіркейлер мұражайының негізін қалаған, ғалым 2004 жылдың 18 мамырында халықаралық мұражайлар күнінде дүниеден өтті. Бірақ ғалымның жұмысы жалғасып, өмір сүріп жатыр.

 

Проценко өзеніне және Қырғыз тау жотасына паноромалық көрінісі.

 

  

 Проценко асуы                                                       Оңтүстік Проценко мұздығы

 

 Проценко мұздығы


PDF